Arbowet artikel 5 (RI&E-plicht)
Elke werkgever met personeel moet een RI&E met plan van aanpak hebben (Arbowet art. 5). Bekijk de eisen, de toetsingsplicht en de boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Who is covered?
Iedere werkgever met personeel is op grond van artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen — vanaf de eerste werknemer, ongeacht de branche.
Ook uitzendkrachten, stagiairs en oproepkrachten tellen mee als personeel. Alleen wie uitsluitend met vrijwilligers of als zzp'er zonder personeel werkt, valt buiten de plicht (voor vrijwilligers gelden beperkte uitzonderingen).
What do the rules require?
Dit eist de Arbowet
- Een schriftelijke RI&E die alle risico's voor veiligheid en gezondheid in kaart brengt — fysiek, ergonomisch én psychosociale arbeidsbelasting (werkdruk, agressie, ongewenst gedrag)
- Een bijbehorend plan van aanpak: welke maatregelen, door wie en binnen welke termijn
- De RI&E moet actueel zijn: aanpassen bij veranderde werkmethoden, nieuwe machines, verbouwing of gewijzigde omstandigheden
- Toetsing van de RI&E door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige
- Uitzondering: bedrijven met maximaal 25 werknemers die een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken, hoeven niet te laten toetsen
- Werknemers (of de OR/personeelsvertegenwoordiging) hebben instemmingsrecht en moeten de RI&E kunnen inzien
- Registratie van arbeidsongevallen en aandacht voor bijzondere groepen (jongeren, zwangeren, anderstaligen)
Deadlines and sanctions
Termijnen en sancties
- Er is geen vaste herzieningstermijn, maar de RI&E moet actueel blijven — bij controle telt de feitelijke situatie
- De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert actief; het ontbreken van een RI&E kan direct worden beboet — boetes kunnen oplopen tot enkele duizenden euro's (normbedrag tot 4.500 euro), en ook een ontbrekend plan van aanpak is beboetbaar
- Bij een ernstig arbeidsongeval weegt een ontbrekende of verouderde RI&E zwaar mee in de boete en de aansprakelijkheid
- De inspectie kan daarnaast een eis tot naleving stellen met een termijn
How to comply with Verkta
Met Verkta's RI&E-module doorloopt u inventarisatie, evaluatie, plan van aanpak en opvolging in één begeleid proces — inclusief psychosociale arbeidsbelasting. Medewerkers denken mee via anonieme vragenlijsten in hun eigen taal. Maatregelen krijgen een eigenaar en een deadline, en het systeem herinnert u automatisch aan openstaande acties en aan actualisatie bij veranderingen. Zo heeft u altijd een actuele, complete RI&E klaar voor de Arbeidsinspectie.
Frequently asked questions
›Is een RI&E ook verplicht met één werknemer?
Ja, de plicht geldt vanaf de eerste werknemer. Alleen werkgevers die in totaal maximaal 40 uur per week arbeid laten verrichten, mogen een verkorte checklist gebruiken; de RI&E-plicht zelf blijft bestaan.
›Moeten wij onze RI&E laten toetsen?
In principe ja, door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. Heeft u maximaal 25 werknemers en gebruikt u een erkend branche-RI&E-instrument, dan vervalt de toetsingsplicht.
›Hoe vaak moet de RI&E worden vernieuwd?
De wet noemt geen vaste termijn, maar de RI&E moet actueel zijn. Pas hem aan bij nieuwe machines, andere werkprocessen, een verhuizing of gewijzigde risico's — en beoordeel hem in de praktijk minimaal jaarlijks.
›Wat controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie precies?
Of er een RI&E én een plan van aanpak is, of deze actueel en volledig zijn (inclusief psychosociale arbeidsbelasting) en of de maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd. Ontbrekende documenten kunnen direct tot een boete leiden.